Hiroshige – een eend met sneeuw bedekte takken
Kamo naki ya
kaze fukishiwama
mizu no omoeen eend snatert zacht
een bries laat het water
rimpelenDe afbeelding is begin 1830 uitgegeven en is 17,5 x 37,8 cm groot.
Hokusai – 4. Yamabe no Akahito
Tago no ura ni
Uchiidete mireba
Shirotae no
Fuji no takane ni
Yuki wa furittsutsueen bocht omgaand
in de baai van Tago verschijnt
– in stralend wit –
de top van de berg Fuji
onder een sluier van sneeuwDeze afbeelding is afkomstig uit de serie 100 gedichten door 100 dichters, waarbij de afbeelding is gemaakt door Hokusai. Klik hier voor meer informatie over deze afbeelding, de dichter en het gedicht.
Hiroshige – drie ganzen vliegen voor de maan langs
Komu na yo ga
mata mo arõ ka
tsuki ni karizo’n nacht als deze
– met ganzen voor de maan –
zal het ooit weerkeren?De afbeelding is rond 1830 uitgegeven en is 13 x 37 cm groot.
Hokusai – 3. Kakinomoto no Hitomaro
Ashibiki no
Yamadori no o no
Shidario no
Naga nagashi yo wo
Hitori ka mo nenHet steile bergpad.
Mijn vermoeide voeten, slepend
als een fazantenstaart.
Moet ik deze lange nacht
in eenzaamheid doorbrengen?Deze afbeelding is afkomstig uit de serie 100 gedichten door 100 dichters, waarbij de afbeelding is gemaakt door Hokusai. Klik hier voor meer informatie over deze afbeelding, de dichter en het gedicht.
Hiroshige – Een dwergooruil op een den bij een driedaagse maan
Mikazuki no
funa yusan shite
mimizuku wa
mimi ni iretaki
matsukaze no kotodrie dagen vloog hij
om de driedagenmaan te zien,
de kleine dwegooruil;
verlangend om de wind
door de dennen te horen.Het gedicht op de afbeelding, een kyoka, is van Hachijintei Kenjo.
Op de afbeelding van Hiroshige is een dwergooruil zien, die bijna op het puntje van de driedagenmaan zit. Hierdoor lijkt de uil op een kapitein van een halvemaanboot. Halvemaanboten waren populair in de tijd van Hiroshige en werd gebruikt als pleziervaartuig. Dit gedicht toont een etherisch en romantisch tafereel dat contrasteert met het nachtleven van de uil.
De afbeelding is midden 1830 uitgegeven en is 13 x 36,4 cm groot.
Hokusai – 2. Jitî Tennô
Haru sugite
Natsu ki ni kerashi
Shirotae no
Koromo hosu chô
Ama no kagu yamaVoorjaar lijkt voorbij,
de zomer begint bijna.
De witte kleren
worden gebleekt op de berg
van hemels parfum.
Deze afbeelding is afkomstig uit de serie 100 gedichten door 100 dichters, waarbij de afbeelding is gemaakt door Hokusai. Klik hier voor meer informatie over deze afbeelding, de dichter en het gedicht.
Yoshotoshi – Murasaki Shikibu
oshitoshi (1839 – 1892) is een van de bekende makers van houtgravures uit Japan. Een van de series die hij heeft gemaakt zijn de ‘honderd gezichten van de maan‘, waarin hij historische figuren – bestaande of uit verhalen – heeft afgebeeld. Deze serie is gemaakt en uitgegeven tussen 1885 en 1892.
Een van de figuren die hij heeft afgebeeld is rechts te zien, te weten: Murasaki Shikibu. Zij leefde van ca.973 en is overleden tussen 1014-1025. Zij leefde aan het hof van keizer Ichijo, waar zij is begonnen aan een verhaal over de figuren van dit hof, met als hoofdfiguur de imaginaire prins ‘Genji‘, die allerlei avonturen beleeft aan een zelfde hof als waar Murasaki zelf woont. Deze verhalen zijn bekend onder de naam Genji monogatari (Het verhaal van Genji) en wordt gezien als de oudst bekende roman en is recent (2020-2021) in het Nederlands vertaald door Jos Vos.
Deze afbeelding is uitgegeven op 10 oktober 1889. Te zien is het moment waarop Murasaki Shikibu begint aan haar verhaal dat 1000 jaar later nog steeds wordt hertaald en gelezen.
Hiroshige – zwaluwen en perzikbloesem onder een volle maan
eze prent uitgegeven in 1830 en de afmeting is 18,1 x 38,6 cm.
De afbeelding laat boerenzwaluwen zien bij de takken van een perzik in bloei. De volle maan is rechts bovenin goed te zien.
Het gedicht staat links bovenaan. In het westen hanteren we vier regels met ieder zeven lettergrepen. Bij de hertaling is dat bijna gelukt.
het is lente; alle beken,
zijn gevuld met perzikbloesems.
niemand weet waar de hemel is
maar men vraagt het zich wel af.
Hokusai – 1. Tenji Tennô
Aki no ta no
Kariho no io no
Toma wo arami
Waga koromode was
Tsuyu ni nuretsutsuin het rijstveld
schuilend in de oogsthut
druppelt de dauw
door een biezenmattendak
en worden mijn mouwen nat
Deze afbeelding is afkomstig uit de serie 100 gedichten door 100 dichters, waarbij de afbeelding is gemaakt door Hokusai. Klik hier voor meer informatie over deze afbeelding, de dichter en het gedicht.
Nieuwe haiku’s van Buson
an Yosa Buson, mijn favoriete Japanse haikudichter, zijn een paar jaar geleden twee bundels gevonden waar meer dan 1900 haiku in staan, waarvan er 212 nog onbekend zijn. De Tenri Central Library in Nara (Japan) heeft dit op 14 oktober 2015 bekendgemaakt en heeft de bundels destijds tentoongesteld.
De haiku’s zijn onderverdeeld in seizoenen; in één bundel de lente- en zomerhaiku’s, de andere bundel voor de herfst en winter. Teramura Hyakuchi, een leerling van Buson, is de oorspronkelijke eigenaar van deze twee boekjes. Men wist van het bestaan van beide boekjes af, maar heeft ze nooit kunnen vinden, totdat de bibliotheek ze in een antiquariaat heeft gevonden. De boekjes zijn voorzien van het officiële stempel van Buson.
Van deze nieuwe haiku’s zijn er tot nu toe drie bekend gemaakt. Hopelijk komt er snel een publicatie met de rest van het onbekende werk. Hieronder de Japanse tekst en mijn vertaling hiervan.
傘も化て目のある月夜哉
karakasa mo bakete me no aru tsukiyo kanamijn plu met scheuren –
met maanverlichte gaten
wordt het een griezel
蜻吟や眼鏡をかけて飛歩行
kagerō ya menage o kakete tobiarukieen libelle
met zijn bril op soms hier
dan weer daar vliegend
我焼し野に驚くや艸の花
ware yakishi no ni odoroku ya kusa no hanaverbrande akker –
verrast worden door
wilde grasbloemen