Buiten begint de natuur

huisje in het bos –
meteen buiten de ramen
begint de natuur

Ida Gorter

Deze haiku is heel herkenbaar. De vraag is alleen hoe het komt dat het zo ervaren wordt. Als je de tuin instapt ben je eigenlijk ook in de natuur. Is het omdat er een hek omheen staat? Of omdat een tuin meer geordend is?

Dieren hebben hier minder problemen mee, voor vogels bestaan er geen hekken behalve om op te gaan zitten. Voor insecten blijft een bloem een bloem, ongeacht of ze in een border staan of niet.

Wellicht ervaren we het ook zo omdat we in het huisje in het bos de dagelijkse beslommeringen thuislaten. We krijgen meer tijd om rustig te kijken, bijvoorbeeld naar kevers:

de bezigheden
van de zwarte mestkevers
zijn in volle gang

Ida Gorter

We hebben geen idee waar ze mee bezig zijn en waarom dit nodig is. We hebben wel de tijd om er rustig naar te kijken in een poging het te doorgronden.
 

huisje in het bos komt uit: Eén rode klaproos
zwarte mestkevers komt uit: Welna

Winterslaap

In het voorjaar ontdoe ik de tuin van bladeren die ik de hele winter laat liggen voor de vogels en insecten. Meestal begint in deze periode de keizerskroon te groeien, juist op tijd om de eerste actieve mollen op afstand te houden met zijn geur.

In de opstaande rand achterin onze tuin staat een beeld op een houten boomstronk, waar altijd veel bladeren omheen blijven liggen, ook dit jaar weer. Als ik er aan toe ben om ze op te ruimen, grijp ik in de bladeren en voel iets heftig steken in mijn hand, die ik van schrik terugtrek.
Onder de bladeren hoor ik een diepe zucht. Nieuwsgierig geworden verwijder ik voorzichtig wat bladeren en zie een egel liggen die nog in winterslaap is.

eerste lentedag
het schuiven van tuinstoelen
op zoek naar de zon

Tuingasten – Grote bonte specht

Grote bonte specht

pok-pok-pok, regelmatig onderbroken door pauzes waarin de specht uitkijkt naar een havik of zich een paar decimeter verplaatst.
Dan, eindelijk, weet je waaraan het je doet denken. Het klinkt alsof iemand in alle eenzaamheid een stukje zit te tikken. Bedachtzaam, want het moet in één keer goed, wordt letter voor letter op haar plaats gezet.
Ze vormen een verhaal dat niet in het minst te lijden heeft van de omstandigheid dat het nooit gedrukt zal worden. En zoals elk goed verhaal bevat het in feite slechts één mededeling: ik leef!

 
 
 
 

Uit: Alle vogels van Koos van Zomeren
Foto: Henk van der Werff

Shifting shadows

Composed of gravel,
autumn leaves, and shifting shadows:
the bank of this stream

James Hackett

In een haiku is het de bedoeling dat de dichter op de achtergrond blijft en alleen in woorden iets aanreikt, waarmee de lezer de haiku met zijn eigen ervaringen kan inkleuren.
Dat is precies wat er in deze haiku gebeurt. De dichter geeft ons wat kiezelstenen, herfstbladeren en schaduw. Iedere lezer zal er zijn eigen beeld bij hebben; een hoekje in het bos in de buurt, of misschien van een vakantie.

Toch is het niet eenvoudig om zo’n haiku te maken. Regelmatig passeren we mooie stukjes natuur, maar hoeveel mensen kunnen beschrijven wat ze hebben gezien?
De dichter van deze haiku – James Hackett – heeft er waarschijnlijk een tijdje gezeten voor hij echt zag uit welke ingrediënten het bestaat. En dit rustige observeren – een goede eigenschap voor een haikudichter – spreekt ook uit de rust in deze haiku.
 

Uit: Haikupoetry, volume three door J.W.Hackett